Van 1* duiker tot instructeur.

De NELOS-duikopleiding is opgebouwd rond een aantal duikbrevetten. Deze brevetten worden ook de sterren genoemd. Zij duiden op een bepaalde verworven duikvaardigheid en gaan van 1* Duiker (1*D) tot 4* Duiker (AI). Aan elk brevet hangen een aantal voorwaarden, proeven, mogelijkheden en beperkingen vast. Hieronder volgt een synthese van elk brevet.

Buiten de technische brevetten bestaan er nog drie instructeurstitels (1* tot 3* Instructeur), die kunnen behaald worden door diegenen die zich wensen in te zetten op club-, federaal- of zelfs nationaal niveau. De kandidaten dienen een theoretisch examen af te leggen, een theorie en zwembad les te geven en openwater proeven af te leggen. Vanaf 2* Instructeur moet men zelfs slagen voor een zeestage (in het buitenland) en voor 3* Instructeur een verhandeling schrijven. Meer gedetailleerde informatie omtrent de vereisten van elke instructeurstitel valt buiten het kader van deze introductie.

Verder bestaan er binnen de NELOS een aantal specialisatie brevetten die dieper ingaan op bepaalde facetten van de duiksport.

Een duiker wordt een "kandidaat X*D" genoemd indien hij qua leeftijd, administratie, aantal duiken en wachttijd in aanmerking komt voor afname van het zwembad- en theorie-examen voor dit brevet en hij ook effectief interesse vertoont om aan dit examen deel te nemen.

Bij de openwaterproeven staat het minimum brevet vermeld van diegene die de proef mag afnemen. Proeven voor 2*D en 3*D dienen afgelegd te worden in tegenwoordigheid van en onder de verantwoordelijkheid van minstens een 1*I (= 1* Instructeur). Sommige proeven kunnen gedelegeerd worden naar een AI op voorwaarde dat de instructeur zelf ter plaatse is, de verantwoordelijkheid draagt en het duikboekje aftekent. Proeven voor AI worden afgenomen in tegenwoordigheid van en onder de verantwoordelijkheid van minstens een 2*I (handtekening). De 2*I mag zijn taak delegeren naar een 1*I.

Kandidaat 1*D

Voorwaarden:

Minstens 14 jaar zijn bij aanvang van de opleiding. Bij de WDS is de leeftijdsgrens strikt op 14 jaar gehouden.
Medische keuring (jaarlijks te herhalen ongeacht brevet).
ECG verplicht indien ouder dan 45 jaar (vijfjaarlijks te herhalen ongeacht brevet).

Zwembadgedeelte

(Onder de vorm van permanente evaluatie door een AI.)

100m zwemmen zonder uitrusting.
100m met vinnen, snorkel, masker en lood.
1x masker ledigen.
10m apneu.
20s stilstaande apneu.
Ademautomaat op fles kunnen monteren en demonteren.
Gecombineerde oefening: voorwaartse sprong + 25m op snorkel + 25m op automaat + eendenduik + 3 x buddy-breathing + 1 x masker ledigen.
50m onder water zwemmen met duikfles.
Oefening met reddingsvest en 2de ademautomaat.
Equiperen voor openwaterduik en rechtopstaand dalen.
Evaluatie theorie door 1*I.

Open Water

Geen "echt" examen, maar een systeem van permanente evaluatie.
Kaartensysteem (paraferen "in training" of "geslaagd").
Aftekenen gebeurt door een 1*I, delegatie naar AI mogelijk.

Homologatie kan na minimum 5 en maximum 10 duiken op maximum 15 meter diepte.

1*D

Een 1*D is een duiker die bekwaam is om veilig en correct gebruik te maken van zijn duikuitrusting in een beschermde trainingsomgeving en die klaar is om openwater ervaring op te doen, begeleid door een ervaren duiker. Hij moet kunnen functioneren volgens het buddy-systeem van de CMAS.

Beperkingen van de 1*D:

Mag duiken onder leiding van een 3*D, na minstens 15 duiken en als enige 1*D in de groep.
Nadat de gehomologeerde 1*D minstens vijf duiken tot 15m heeft gedaan mag hij tot maximum 20m duiken.

Kandidaat 2*D

Na de eerste vijf duiken mag de 1*D zich aanbieden voor het volgen van een 2*D opleiding: zwembadexamen, theorie-examen en openwaterproeven.

De volgorde van de drie componenten en de volgorde van de proeven tijdens het zwembadexamen wordt aan de discretie overgelaten van de verantwoordelijke van de duikschool. Evaluatie minstens door 1*I.

Examen

200m zwemmen.
20m in apneu.
1 x masker ledigen.
30s stilstaande apneu.
Gecombineerde proef.
4 x 10m tussen twee flessen.
30m wisselademhaling.
Proef met reddingsvest en 2^de ademautomaat.
Mondeling of schriftelijk theorie examen.

Openwaterproeven

B1 : 500m snorkelen in volledige uitrusting.
B2 : Stijging van zone (13-15) tot aan de oppervlakte.
B3 : Redding van de zone (8-10) tot aan de oppervlakte - 50m slepen - CPR - O₂
B4 : Stijgen op 2^de ademautomaat van zone (13-15) naar de oppervlakte.
BL1: Elementaire duikleiding.
BL2: Elementaire duikleiding.
BL3: Elementaire duikleiding.

Andere vereisten

15 duiken in totaal alvorens homologatie 2*D.
Geslaagd zijn voor zwembad, theorie en openwaterproeven.

2*D

Een 2*D heeft enige onderwaterervaring opgedaan. Hij moet in staat zijn om onder leiding van een ervaren duiker alle recreatieve duiken uit te voeren. Hij moet daarbij in staat zijn om manifeste duikongevallen te herkennen en er adequaat op te reageren. Een 2*D kan als duikleider fungeren bij eenvoudige duiken.

Een 2*D mag:

Duiken onder begeleiding van een 3*D tot 30m diepte.
Duikerleider zijn van een groep met een andere 2*D. De maximum diepte is 20m.

Beperkingen van een 2*D als duikleider:

Elke duiker moet minstens 18 jaar zijn.
Elke duiker moet tenminste 3 duikleidingen gedaan hebben.
Er is ten hoogste 1 mededuiker.
Het mag geen bijzondere duik betreffen (zoals beschreven in het veiligheidsreglement).
De duikplaats moet hem/haar bekend zijn.
Bij een duik met beperkte zichtbaarheid en/of stroming moet een instructeur ter plekke zijn goedkeuring geven.
Het mag geen decompressieduik zijn.

Kandidaat 3*D

Aangesloten bij een NELOS club.
Medisch geschikt zijn.
Minimum 16 jaar.
Minstens 6 maand 2*D zijn.
Minstens 60 duiken.
Minstens 30 duikuren.
Minstens 4 duiken in Zeeland gedaan hebben.
Minstens 4 duiken vanaf een boot.
Minstens 40 duiken tussen 10m en 30m.
Minstens 25 duiken in de zone (25-30).

De volgorde van zwembad- en theorie-examen en de openwaterproeven wordt aan de discretie overgelaten van de verantwoordelijke van de duikschool. Evaluatie door minimum 1*I.

Examen

De zwembadproeven moeten binnen de 45min uitgevoerd worden.

25m apneu.
45s stilstaande apneu.
2 x masker ledigen.
Gecombineerde proef.
Ster met vier duikers.
60m met 2 duikers op 1 fles.
20m in apneu (met fles aan).
4 x 20m tussen twee flessen.
Theorie examen.

Openwaterproeven

Deze proeven mogen pas afgenomen worden na de 25 duiken op 30m:

C1: 1000m palmen.
C2: Opstijgen van zone (25-30) aan 10m/min + OSB.
C3: Redding van zone (8-10) tot 0m + 100m slepen + CPR + O₂
C4: Zone (25-3): statische wisselademhaling + stijgen op 2^de ademautomaat naar oppervlakte.
C5: Redding van zone (25-30) tot 10m.

CL1: Duikleiding zonder bijzondere specificaties.
CL2: Duikleiding zonder bijzondere specificaties.
CL3: Duikleiding met gebruik OSB en kompas.
CL4: Duikleiding in de Oosterschelde met gebruik OSB en kompas.

3*D

Een 3*D moet in staat zijn "zelfstandig" te duiken. Hij moet tevens in staat zijn duiken te leiden die geen uitzonderlijke moeilijkheidsgraad hebben (bv. geen duiken met beginnelingen..). Hierbij moet hij alle veiligheidsmaatregelen kunnen treffen, alle duikongevallen kunnen herkennen en er gepast op kunnen reageren.

Een 3*D mag:

Duiken met alle 2*D.
Uitzonderlijk ook duiken met één 1*D indien deze 15 duiken heeft. Max 20 meter.
Mag duiken tot maximum 40m. Uitzondering: Zij die hun brevet gehaald hebben voor 01/02/2005 mogen duiken tot 57m.

Kandidaat Assistant Instructor

Lid zijn van een NELOS club.
Medisch geschikt zijn.
Minstens 18 jaar.
Één jaar 3*D zijn.
40 duiken sinds 3*D.
Minstens 60 duikuren.
In totaal 120 duiken hebben waarvan 40 duiken in de zone (25-30), 20 duiken in de zone (35-40), 30 duiken in de zone (25-30) in zee (Oosterschelde volledig aanvaard), 4 duiken in heldere zee en 4 duiken in de zone (25-30) in zoet water.
Cumulatie is toegelaten.
Geslaagd zijn voor al de openwaterproeven en duikleidingen.

Openwaterproeven

Verplicht in "onze" wateren uit te voeren. De proeven op 40 meter mogen pas uitgevoerd worden na de vereiste 20 duiken op minstens 40m.

D1: 1500m palmen.
D2: Opstijgen van de zone (35-40) aan 10m/min + OSB.
D3: Redding van de zone (13-15) tot 0m + 150m slepen + CPR + O₂.
D4: Zone (35-40): statische wisselademhaling + stijgen op 2^de ademautomaat naar de oppervlakte.

Duikleidingen

DL1: Duikleiding met een beginneling.
DL2: Duikleiding met interpretatie van duiktekens.
DL3: Duikleiding vanaf een boot.
DL4: Duikleiding met proefafname duikleiding.

Examen

Verplichte volgorde, in maximum 35 minuten. Tussen de proeven wordt 1 minuut recuperatie toegelaten. Herkansing is enkel toegelaten bij een technisch defect.

40m in apneu.
60s statische apneu.
3 x masker ledigen.
Ster met 6 duikers.
60m met 3 duikers op 1 toestel.
Achterwaartse val en 25m apneu met gesloten toestel.
Rolsprong - uitrusting afleggen en terug aandoen.
4 x 25m tussen twee flessen.

Schrifteliijk theorie examen met mondelinge evaluatie door een federaal aangestelde jury van minstens twee 2*I en onder algemeen voorzitterschap van een 3*I.

AI

Een AI moet in staat zijn "zelfstandig" te duiken. Hij moet in staat zijn duiken te leiden in alle wateren die courant bezocht worden door Belgische duikers. Hij moet in staat zijn beginnende of onervaren duikers te begeleiden en tevens onder de verantwoordelijkheid van instructeurs bepaalde taken van deze laatste over te nemen. Hij moet alle veiligheidsmaatregelen kunnen treffen, alle duikongevallen kunnen herkennen en er gepast op kunnen reageren. Kan zelfstandig instaan voor de opleiding theorie en zwembad van 1*D. Kan zelfstandig opleidingsduiken 1*D uitvoeren.

Een AI mag:

Met iedereen duiken zonder beperking van brevet, met uitzondering doopduiken

Instructeurstitels

AI's die hiervoor interesse tonen kunnen zich verder bekwamen op het vlak van de duikorganisatie, het afnemen van openwater proeven en in de specifieke didactiek en pedagogie. Als zij hierin slagen kunnen zij - na een theoretisch en praktisch examen - de titel van 1* instructeur bekomen. Voor het bekomen van de titel van 2* instructeur dient een duikstage worden afgelegd. Voor de titel van 3* instructeur is zelfs een verhandeling vereist. De gedetailleerde vereisten voor iedere instructeurstitel valt buiten het kader van deze website.

Specialisaties

Buiten de technische brevetten en de instructeurstitels kennen we nog enkele specialisaties.

Duiker-hulpverlener: Toegespitst op duikgeneeskunde, zuurstoftoediening en CPR. Dit is het enige brevet dat kan gehaald worden zonder zelf duiker te zijn. Deze cursus staat dus ook open voor de bezorgde echtgeno(o)t(e).
Duiker-Redder: Toegespitst op reddingstechnieken bij verdrinkingen. Minimaal 3*D + Duiker-hulpverlener. Dit brevet komt de duikclubs van pas die tijdens de trainingsuren zo in de zwembadveiligheid kunnen voorzien.
Basis-Nitrox-duiker: Een cursus bedoelt voor hen die geïnteresseerd zijn in duiken met andere gasmengsels (lees meer zuurstof in het mengsel) om langere en/of veiligere duiktijden te bekomen. Minimaal 1*D.
Gevorderd Nitrox-duiker: Een tweede stap in het Nitrox-duiken met de mogelijkheid om van de standaardmengsels af te wijken. Minimaal 3*D met Basis-nitrox-duiker of instructeur.
Duiken met gehandicapten: Dit nieuwste brevet is bedoeld voor monitors die zich wensen te engageren voor het duiken met gehandicapten.